Türkçe AI seslendirmede sayı ve marka telaffuzu: ayrı okuma sözlüğü kurma

AI seslendirmede en pahalı hata bazen tek bir rakamdır. “Dört çarpı sekiz” ifadesinin “kırk sekiz” duyulması veya bir markanın her sahnede farklı okunması tanıtımın anlamını değiştirebilir. Çözüm yalnızca ses ayarı değildir. Ekranda görünen doğru yazımı korurken anlatıcıya uygun bir okuma metni hazırlamak gerekir. Bu rehber, Türkçe ürün ve eğitim videolarında kullanılabilecek bir telaffuz çalışma düzeni sunar.

1. Riskli kelimeleri metinden çıkarın

Önce bütün senaryoda sayı, ölçü birimi, tarih, telefon, kısaltma ve marka adlarını işaretleyin. Sadece zor görünen yabancı kelimelere odaklanmayın; “1,5” gibi kısa ifadeler de yanlış yorumlanabilir. Her terimin geçtiği cümleyi yanına yazın. Bağlamından koparılmış bir kelimenin doğru okunması, tam cümlede de aynı duyulacağını garanti etmez. Özellikle ek almış marka adları ve birimlerin cümle içindeki görevleri farklılaşabilir. Kontrol listesini metin tamamlandıktan sonra güncelleyin.

2. Ekran metni ile ses metnini ayrı tutun

Görselde 4 × 8 m yazması anlaşılır olabilir; seslendirmede ise “dört metreye sekiz metre” ifadesi daha açık olabilir. Marka adının ekrandaki resmî yazımını telaffuz kolaylığı için değiştirmeyin. Bunun yerine yalnızca TTS’ye giden metinde bir okuma karşılığı kullanın. Bu ayrımı yapmazsanız altyazıda veya ürün kartında yanlış yazım kalabilir. Proje dosyasında iki sütun bulunması, hangi değişikliğin tasarıma hangisinin sese ait olduğunu görünür kılar.

3. Kopyalanabilir okuma tablosu oluşturun

Aşağıdaki tablo düz metin olarak proje notunda kullanılabilir. Yazılan okunuşlar örnek cümleler için editoryal öneridir; her bağlamda zorunlu telaffuz veya bir ürünün sözlük dosyası biçimi değildir. Gerçek fiyatı, ölçüyü ve tarihi kendi doğrulanmış bilginizle değiştirin.

EKRAN: 4 × 8 m
SES: dört metreye sekiz metre

EKRAN: 1,5 mm
SES: bir buçuk milimetre

EKRAN: 09.11.2026
SES: dokuz Kasım iki bin yirmi altı

EKRAN: 3D model
SES: üç boyutlu model

EKRAN: AI Ürünler
SES: yapay zekâ ürünleri
NOT: Marka okunuşu için tercih ayrıca onaylanmalı.

Telefon numarası veya seri kodu okunacaksa onu anlamlı gruplara ayırın. Uzun bir rakam dizisini tek sayı gibi okutmak yerine dinleyicinin yazabileceği parçalara bölün. Ancak bütün videoda aynı gruplama düzenini kullanın; bir yerde rakam rakam, başka yerde yüzlük gruplar kafa karıştırabilir.

4. Ürünün sözlük desteğini kontrol edin

Bazı TTS ürünleri telaffuz sözlüğü, kelime yerine başka ifade kullanma veya fonetik kurallar sunar. ElevenLabs belgeleri de bu yöntemleri ve model farklılıklarını açıklar. Desteklenen özellikleri kullandığınız modele göre kontrol edin; bir modelde çalışan fonetik etiketin başka modelde çalışacağını varsaymayın. İlk aşamada düz okuma metniyle sorunlu kelimeyi deneyin. Daha büyük projede tekrar eden terimler varsa onaylı sözlüğe geçin. Sözlük dosyasını genel bir XML örneğinden kopyalamadan önce resmî şemayı inceleyin.

5. Terimi tek başına değil cümle içinde test edin

Örneğin bir marka adını üç farklı cümlede kullanın: cümle başında, ortasında ve ek almış biçimde. Ses doğru olsa bile vurgu yanlış yerdeyse cümle resmî veya tuhaf duyulabilir. Her denemeyi kısa tutun ve hangi değişikliği yaptığınızı kaydedin. Sözcüğü hecelere ayırmak bazen yardımcı olsa da doğal konuşmayı bozabilir. En iyi görünen yazım değil, hedef kitleye anlaşılır gelen okuma seçilmelidir. Son kararı yalnızca metne bakarak vermeyin.

6. Sayılardaki anlamı doğrulayın

Ölçü ile adet, tarih ile kod birbirine karışabilir. “250” bir ürün modeli mi, iki yüz elli santimetre mi, yoksa sıra numarası mı? Ses metninde gerekiyorsa birimi açıkça ekleyin. Fiyat cümlelerinde vergi veya teslimat koşulu varsa bunları süre kazanmak için düşürmeyin. Bir ondalık sayıyı yuvarlamak telaffuz düzeltmesi değildir; ürün bilgisini değiştirmektir. Sayıları kontrol ederken yetkili kaynak belgesini yanınızda tutun ve duyduğunuz değeri onunla karşılaştırın.

7. Sözlüğü küçük sürümlerle yönetin

Onaylanan terim listesine tarih ve sürüm numarası verin. Bir marka okunuşu değiştiğinde önce kısa örnek üretin, sonra bütün projeye uygulayın. Her yeni kuralla eski kelimelerden birkaçını yeniden deneyin; benzer yazılışların istemeden etkilenmediğini kontrol edin. Bir kişi metni, diğeri sesi kontrol ediyorsa aynı sözlük sürümünü kullandıklarından emin olun. “Son dosya” gibi belirsiz adlar yerine telaffuz-v03 kullanmak geri dönmeyi kolaylaştırır.

8. Son dinlemeyi rakamlara odaklayın

Videonun son kontrolünde yalnızca sayıları ve özel adları dinlediğiniz ayrı bir tur yapın. Duyduğunuz değeri not edin, sonra ekrandaki yazıyla karşılaştırın. Ses ve altyazı aynı yanlış bilgiyi tekrar ediyor olabilir; bu yüzden kaynak belgesini de kontrol edin. İsim düzeltmesi için yeniden üretilen cümlenin önceki seslerle tını bakımından uyumlu kaldığına bakın. Onaylı tabloyu saklayın; sonraki videoda aynı terimleri yeniden çözmek yerine güvenilir bir başlangıç listeniz olsun.

İlgili okumalar

• TTS metni nasıl yazılır? Vurgu, duraklama ve doğal konuşma düzeni
• İki karakterli AI diyalog sesi: replik sırası, ses ayrımı ve komedi zamanlaması